Dit handboek voor designleiders bevat instructies voor het toepassen van IAC, de eigen methode van Design Impulse om capaciteiten voor ontwerp te bouwen. We werken dit handboek regelmatig bij om de bruikbaarheid van IAC te verzekeren. Stuur ons een mail voor vragen, opmerkingen of suggesties betreffende ons handboek.

Handboek IAC: Benodigdheden
Capaciteiten die je nodig hebt voor het toepassen van IAC:
- Analyse
- Businessanalyse
- Marktanalyse
- Organisatieanalyse
- Procesanalyse
- Ontwerp
- Businessontwerp
- Organisatieontwerp
- Procesontwerp
- Strategisch denken
- Realisatie
- Capaciteitenontwikkeling
- Kwaliteitsmanagement
- Procesmanagement
- Verandermanagement
Geschatte tijd om de eerste effecten van het toepassen van IAC te zien:
Handboek IAC: Stappen
Voorbereidingsfase
De stappen in de voorbereidingsfase van IAC richten zich op je ambitie:
Beschrijf de huidige situatie van je designorganisatie.
- Beschrijf de context van je designorganisatie.
- Macro-omgevingsfactoren
- Politieke factoren
- Economische factoren
- Sociale factoren
- Technologische factoren
- Ecologische factoren
- Legale factoren (oftewel wet- en regelgeving)
- Meso-omgevingsfactoren
- Dreiging van nieuwe toetreders
- Dreiging van vervangers
- Onderhandelingskracht van klanten
- Onderhandelingskracht van leveranciers
- Competitieve rivaliteit
- Micro-omgevingsfactoren
- Sterktes
(d.w.z. karakteristieken die een voordeel opleveren) - Zwaktes
(d.w.z. karakteristieken die een nadeel opleveren) - Kansen
(d.w.z. elementen uit de omgeving die een voordeel kunnen opleveren) - Bedreigingen
(d.w.z. elementen uit de omgeving die een nadeel kunnen opleveren)
- Sterktes
- Macro-omgevingsfactoren
- Beschrijf de huidige werkwijze van je designorganisatie.
- Raamwerken
- Processen
- Gedragingen
- Beschrijf de huidige uitkomsten van je designorganisatie.
- Invloed
- Afstemming
- Betrokkenheid
- Besluitvorming
- Impact
- Excellentie
- Invloed
Formuleer je ambitie om van ontwerp een consistente drijver van waarde te maken.
- Beschrijf uitdagingen voor je designorganisatie.
- Hiaten
(d.w.z. dingen die je designorganisatie zou moeten gaan doen) - Defecten
(d.w.z. dingen die je designorganisatie beter zou moeten doen) - Hefbomen
(d.w.z. dingen die je designorganisatie méér zou moeten doen)
- Hiaten
- Specificeer welke uitkomsten van je designorganisatie je wilt verbeteren, gegeven haar uitdagingen.
- Invloed
- Afstemming
- Betrokkenheid
- Besluitvorming
- Impact
- Excellentie
- Invloed
- Definieer tijdsgebonden indicatoren die de vervulling van je ambitie meten, met voor elke indicator een doelwaardenbereik en de huidige waarde. Bijvoorbeeld:
- Aantal nieuwe productcategorieën in een assortiment.
- Kosten van productontwikkeling, in absolute zin of als percentage van de totale projectkosten.
- Inkomsten voor je organisatie uit de verkoop van producten, in absolute zin of als percentage van de totale inkomsten.
Maak een inschatting of je ambitie kan worden vervuld.
- Beoordeel eventuele eerdere initiatieven.
- Check de beschikbaarheid van benodigde hulpbronnen voor het nieuwe initiatief.
- Personeel
- Medewerkers van betrokken organisatie-eenheden
- Medewerkers van betrokken organisatieniveaus
- Experts in relevante gebieden
- Documentatie
- Organisatiemodellen
- Businessmodellen
- Standaardwerkwijzen
- Data
- Waarde-gerelateerde data
- Impact-gerelateerde data
- Performance-gerelateerde data
- Personeel
- Analyseer of het vervullen van je ambitie de moeite waard is.
- Wenselijk
- Haalbaar
- Levensvatbaar
Uitvoeringsfase
De stappen in de uitvoeringsfase van IAC richten zich op het bouwen van de capaciteiten voor ontwerp benodigd voor het vervullen van je ambitie:
Inventariseer waardevolle capaciteiten die je designorganisatie bezit in het werken met verschillende actoren (zoals opdrachtgevers, klanten, gebruikers, ontwerpers, vak-experts, aannemers en beheerders), waarbij je gebruikmaakt van functionele studiemodellen als referentiepunt.

- Voer een handeling uit
- Percipieer een situatie
- Registreer (bijv. zie, hoor, voel, ruik of proef)
- Interpreteer (d.w.z. begrijp)
- Evalueer (d.w.z. vergelijk met een doel)
- Stel een doel
- Formuleer
- Overdenk (d.w.z. weeg voor- en nadelen af)
- Aanvaard
- Onderneem een actie
- Definieer
- Specificeer (d.w.z. visualiseer en detailleer)
- Effectueer
- Percipieer een situatie
- Deel inhoud
- Communiceer inhoud
- Zend
- Ontvang
- Wissel inhoud uit
- Informeer [over]
- Antwoord [met]
- Kom inhoud overeen (in een transactie; zie figuur hieronder)
- Vraag
- Verzoek
- Aanvaard
- Bied
- Beloof
- Verklaar
- Vraag
- Communiceer inhoud

- Lever een dienst
- Ontwikkel een dienst
- Bedenk
- Werk uit
- Implementeer
- Promoot een dienst
- Stel voor
- Positioneer
- Bied aan
- Lever een dienst op
- Bereid voor
- Voer uit*
- Rond af
- Ontwikkel een dienst
- Beheer een activiteit
- Bestuur een activiteit
- Bestem
- Kader in
- Alloceer
- Manage een activiteit
- Plan
- Realiseer
- Evalueer
- Beheers een activiteit
- Stuur aan
- Meet
- Stuur bij
- Bestuur een activiteit
*) Stel (d.w.z. creëer, review en valideer) ontwerp op (zie figuur hieronder)
- Ontwerpbrief
- Hoofddoelstelling
- Sleutel-eisen
- Succescriteria
- Ontwerpstrategie
- Verklarende diagnose
- Leidend principe
- Samenhangende acties
- Ontwerpkader
- Perspectief
- Sleutelvragen
- Kernwaarden
- Ontwerpprobleem
- Motivationele waarden
- Behoeften en wensen
- Eisen
- Ontwerpconcept
- Overzicht
- Eigenschappen
- Voordelen
- Ontwerpoplossing
- Specificatie
- Eigenschappen
- Uitkomsten

Zoek in je designmarkt naar waardevolle capaciteiten die je designorganisatie niet bezit.
Bepaal de invloed van waardevolle capaciteiten op de indicatoren voor ambitievervulling als:
- Positief
- (Per saldo) geen
- Negatief
Classificeer elke waardevolle capaciteit naar de soort als:
Classificeer de inhoud van elke waardevolle capaciteit naar de aard als:
- Kennis
(indien expliciet, oftewel te documenteren als een theorie) - Ervaring
(indien impliciet, oftewel te documenteren als een casus maar niet als een theorie) - Intuïtie
(indien stilzwijgend, oftewel te documenteren als een gedrag maar niet als een theorie of een casus)- Cultuur
(indien aangeleerd) - Instinct
(indien aangeboren)
- Cultuur
Bepaal de concurrentiepositie van elke waardevolle capaciteit (d.w.z. het concurrentievoordeel dat een waardevolle capaciteit je designorganisatie biedt) als:
- Gelijk voordeel
- Niet schaars of lastig te krijgen in je designmarkt
- Tijdelijk voordeel
- Schaars of lastig te krijgen in je designmarkt
- Niet moeilijk na te doen in je designmarkt
- Onbenut voordeel
- Schaars of lastig te krijgen in je designmarkt
- Moeilijk na te doen in je designmarkt
- Niet in staat om resources volledig te benutten in je designorganisatie
- Strategisch voordeel
- Schaars of lastig te krijgen in je designmarkt
- Moeilijk na te doen in je designmarkt
- In staat om resources volledig te benutten in je designorganisatie
Rangschik waardevolle capaciteiten op hun bijdragen aan verschillende aspecten van je designorganisatie.
- Reputatie
- Organisatiestrategie
- Stakeholderbehoeften
- Technologie
- Ethisch handelen
- Regelgeving
Een radardiagram of spinnenwebdiagram kan handig zijn om de rangschikking te visualiseren.
Bepaal voor elke waardevolle capaciteit de prioriteit voor de constructie ervan als:
- Nu
- Als eerste te doen
- Straks
- Als volgende te doen na de eerste
- Later
- Te doen na de volgende
Verwerf de inhoud van waardevolle capaciteiten die je designorganisatie nu niet bezit.
- Benader en bestudeer theorieën of bedenk verdedigbare stellingen
(ingeval van kennis) - Benader en bestudeer casussen of voer experimenten uit
(ingeval van ervaring) - Benader en bestudeer gedrag of ontwikkel gewoonten
(ingeval van cultuur) - Rekruteer en werk nieuwe teamleden in
(ingeval van instinct)
Specialiseer de inhoud van waardevolle capaciteiten die nu een gelijk voordeel geven om nieuwe theorieën (kennis), casussen (ervaring) of gedrag (cultuur) te creëren.
- Substitueer
- Combineer
- Adapteer
- Modificeer
- Pivoteer
- Elimineer
- Rearrangeer
Fuseer waardevolle capaciteiten die nu een tijdelijk voordeel geven om nieuwe theorieën (kennis), casussen (ervaring) of gedrag (cultuur) te creëren.
- Breng samen
- Verenig
- Integreer
Leg vast en deel de inhoud van waardevolle capaciteiten die nu een onbenut voordeel geven.
- Documenteer, onderwijs en bestudeer theorieën
(ingeval van kennis) - Documenteer, presenteer en bestudeer casussen
(ingeval van ervaring) - Documenteer, vertoon en bestudeer gedrag
(ingeval van cultuur)
Afrondingsfase
De stappen in de afrondingsfase van IAC richten zich op evaluatie van de vervulling van je ambitie:
Verzamel de uitkomsten van het vervullen van je ambitie.
- Successen
(d.w.z. doelstellingen die exact in de beoogde mate zijn bereikt) - Meevallers
(d.w.z. doelstellingen die in grotere mate zijn bereikt dan beoogd) - Tegenvallers
(d.w.z. doelstellingen die niet in de beoogde mate zijn bereikt)
Bepaal oorzaken die de uitkomsten van het vervullen van je ambitie verklaren als volgt:
- Bepaal hypotheses.
- Test hypotheses.
- Bevestig hypotheses.
Besluit over de volgende zet om je ambitie te vervullen:
- Hernieuw
(als de ambitie is vervuld) - Herhaal
(als de ambitie niet is vervuld en nog steeds kan worden vervuld) - Herformuleer
(als de ambitie niet kan worden vervuld en moet worden aangepast)
Handboek IAC: Voorbeelden van concepten
In dit handboek vind je hieronder enkele voorbeelden van concepten. Ze stammen uit wetenschappelijke en professionele literatuur en praktische ervaring. We werken dit niet-uitputtende overzicht van tijd tot tijd bij.
Strategie. Combineer schaal met wendbaarheid. — David Butler & Linda Tischler
Systeem. Definieer een portfoliostrategie, identificeer hiaten en onvervulde of latente behoeften en definieer segmenten voor klanten en gebruikers. — McKinsey Design
Systeem. Definieer gekwantificeerde indicatoren, bouw een holistisch meetsysteem en definieer ondersteunende operationele indicatoren. — McKinsey Design
Systeem. Laad processen versneld op, versnel interne terugkoppelingen en verbeter de overdracht. — Invision Inside Design
Systeem. Stel doelen, bepaal spelregels en bied faciliteiten voor het produceren van kennis. — UNStudio
Systeem. Koester vertrouwen, geef je mensen constante ondersteuning en verander af en toe de alledaagse routines om positieve verrassingen te creëren. — User Experience
Strategie. Vertegenwoordig ontwerp op het topniveau van de organisatie, verbeter de ervaring van medewerkers met ontwerp en verspreid ontwerppraktijken. — McKinsey Design
Strategie. Bouw je reputatie op, vind talent via je netwerk en zet een flexibele talentpijplijn op. — Workable
Systeem. Beschrijf ontwerpwerk in termen van bedrijfsdoelen, verzamel bewijs van de resultaten van ontwerp en communiceer de bedrijfswaarde van ontwerp. — BoagWorld
Systeem. Laat gewenst gedrag zien, bied motivatoren en herken en erken vertoond gedrag. — PositivePsychology
Strategie. Vertaal de bedrijfsvisie in tastbare doelen, stel de klant centraal, stimuleer samenwerking en handhaaf operationele uitmuntendheid—dit alles terwijl je de creatieve grenzen verlegt. — Aquent
Strategie. Vorm een multidisciplinair team, bevorder kennisintegratie en implementeer besluitvorming door consensus. — Purdue University
Strategie. Laat mensen de toekomst verkennen, zich er vertrouwd mee maken en samenwerken om weerstand te overwinnen. — Livework
Strategie. Leef je in, definieer, bedenk, maak een prototype en test. — Stanford d.school
Strategie. Om een innovatieve uitkomst voor een complexe uitdaging te produceren, ga iteratief verkennen, definiëren, ontwikkelen en leveren. — the Design Council
Systeem. Verken gebruikersbelevingen, ontdek gebruikersmotieven en definieer gebruikerseisen. — Interaction Design Foundation
Systeem. Herken en verwijder onnodig complexe inhoud, organiseer kennis en filter de inhoud. — UX Collective
Systeem. Breng ideeën tot wasdom door middel van een bouw-meet-leer terugkoppelingslus (Lean Startup). — Eric Ries
Achtergrondinformatie
Voorbereidingsfase
Om organisatieresultaten te beschrijven gebruikt IAC:
- Voor waarde: kosten-batenanalyse.
- Voor impact: people planet profit.
- Voor performance: performancemanagement in business. Zie bijvoorbeeld Simon Kucher voor een uitleg.
Voor omgevingsfactoren schrijft IAC de volgende analyses voor:
- Macro-omgevingsfactoren: PESTEL-analyse. Zie bijvoorbeeld OnStrategy voor een uitleg met voorbeelden.
- Meso-omgevingsfactoren: Porters vijfkrachtenanalyse. Zie bijvoorbeeld B2U voor een uitleg met voorbeelden.
- Micro-omgevingsfactoren: SWOT-analyse. Zie bijvoorbeeld IMD voor een uitleg met voorbeelden.
Om in te schatten of een ambitie kan worden vervuld gebruikt IAC design thinking zoals onder de aandacht gebracht door IDEO. Zie bijvoorbeeld UX Design Institute voor een uitleg met voorbeelden.
Uitvoeringsfase
IAC is gebaseerd op McKinsey’s vaardighedenstrategie voor succesvolle productontwikkeling (2017).
Voor het modelleren van activiteiten benut IAC diverse studiemodellen:
- Handelen: studiemodel van doelgerichte actie, ontwikkeld door Norman (2002).
- Overeenkomen van inhoud: studiemodel van transactie, gebaseerd op de DEMO-methodologie.
- Leveren van een dienst: service quality gap-model.
- Promoten: AIDA-model voor marketing.
- Managen van een activiteit: PDCA (Plan, Do, Check, Act), ook wel bekend als de kwaliteitscirkel van Deming.
Voor capaciteiten bevat IAC:
- Om de soort van een capaciteit te classificeren: McKinsey 7S-raamwerk.
- Om de aard van een capaciteit te classificeren: Kennistypes. Zie bijvoorbeeld Whatfix voor definities en voorbeelden.
- Om het concurrentievoordeel van een capaciteit te bepalen: VRIO-analyse.
- Om een capaciteit te specialiseren: SCAMPER.
- Om een capaciteit vast te leggen: Shadbolt & Smart (2015).
Overig
Zie definities voor een uitleg van in dit handboek gehanteerde begrippen. En hieronder staan links naar onze publicaties van ondersteunende expertise en achtergrondkennis.


