IAC-handboek

Het IAC-handboek voor designleiders bevat instructies om IAC toe te passen, de huismethode van Design Impulse voor het opbouwen van capaciteiten die van ontwerp een primaire waarde­drijver maken. We werken dit handboek regel­matig bij om de bruik­baar­heid van IAC te verzekeren. Stuur ons een mail voor vragen, opmerkingen of suggesties betreffende ons handboek.

Handboek
IAC-handboek

IAC-handboek: Benodigdheden

Capaciteiten die je nodig hebt voor het toepassen van IAC:

  • Analyse
    • Businessanalyse
    • Marktanalyse
    • Organisatieanalyse
    • Procesanalyse
  • Ontwerp
  • Realisatie
    • Capaciteitenontwikkeling
    • Kwaliteitsmanagement
    • Procesmanagement
    • Verandermanagement

Geschatte tijd om de eerste effecten van het toepassen van IAC te zien:

  • 2 maanden in een kleine (1-50 medewerkers) organisatie
  • 3 maanden in een middelgrote (50-250 medewerkers) organisatie
  • 4 maanden in een grote (250+ medewerkers) organisatie

IAC-handboek: Stappen

Voorbereidingsfase

De stappen in de voorbereidingsfase van IAC richten zich op je ambitie:

  1. Beschrijf de huidige situatie van je designorganisatie.
  2. Formuleer je ambitie in het versterken van de reputatie van je designorganisatie.
  3. Schat in of je ambitie kan worden vervuld.

Beschrijf

Beschrijf de huidige situatie van je design­organisatie.

  1. Beschrijf ­de context van je designorganisatie.
    • Macro-omgevingsfactoren
      • Politieke factoren
      • Economische factoren
      • Sociale factoren
      • Technologische factoren
      • Ecologische factoren
      • Legale factoren (oftewel wet- en regelgeving)
    • Meso-omgevingsfactoren
      • Dreiging van nieuwe toetreders
      • Dreiging van vervangers
      • Onderhandelingskracht van klanten
      • Onderhandelingskracht van leveranciers
      • Competitieve rivaliteit
    • Micro-omgevingsfactoren
      • Sterktes: interne karakteristieken die een voordeel opleveren
      • Zwaktes: interne karakteristieken die een nadeel opleveren
      • Kansen: elementen uit de omgeving die een voordeel kunnen opleveren
      • Bedreigingen: elementen uit de omgeving die een nadeel kunnen opleveren
  2. Beschrijf de werkwijze van je designorganisatie.
    • Talen
    • Methoden
    • Technieken
  3. Geef de reputatie van je designorganisatie aan.

Formuleer

Formuleer je ambitie in het versterken van de reputatie van je designorganisatie.

  1. Beschrijf bedrijfskundige uitdagingen voor je designorganisatie.
    • Communicatie
    • Organisatie
    • Personeel
    • Administratieve organisatie
    • Financiën
    • Informatiemanagement en -beveiliging
    • Juridische zaken
    • Technologie
    • Huisvesting
  2. Bepaal in welke dimensie(s) je de reputatie van je designorganisatie wilt versterken, gegeven haar uitdagingen.
  3. Definieer indicatoren die de vervulling van je ambitie meten, met voor elke indicator een doel­waardenbereik en de huidige waarde. Bijvoorbeeld:
    • Aantal nieuwe productcategorieën in een assortiment.
    • Kosten van productontwikkeling, in absolute zin of als percentage van de totale project­kosten.
    • Inkomsten voor je organisatie uit de verkoop van producten, in absolute zin of als percentage van de totale inkomsten.

Schat in

Maak een inschatting of je ambitie kan worden vervuld.

  1. Check de beschikbaarheid van tijd, geld en middelen benodigd voor actie.
    • Personeel
      • Medewerkers van betrokken organisatie-eenheden
      • Medewerkers van betrokken organisatieniveaus
      • Experts in relevante gebieden
    • Documentatie
      • Organisatiemodellen
      • Businessmodellen
      • Standaardwerkwijzen
    • Databronnen voor metingen van waarde
  2. Stel een plan van aanpak op voor het opbouwen van capaciteiten voor ontwerp waarmee je je ambitie kunt vervullen.
    • Identificeren
    • Analyseren
    • Construeren
  3. Analyseer de levensvatbaarheid van je actieplan om het beslag op tijd, geld en middelen te rechtvaardigen.

Uitvoeringsfase

De stappen in de uitvoeringsfase van IAC richten zich op capaciteiten voor ontwerp.

  1. Identificeer bijdragende capaciteiten (d.w.z. capaciteiten voor ontwerp waarmee je je ambitie kunt vervullen):
    1. Inventariseer bijdragende capaciteiten die je designorganisatie inzet.
    2. Zoek naar bijdragende capaciteiten die je designorganisatie niet inzet.
    3. Plot bijdragende capaciteiten op de indicatoren voor ambitievervulling.
  2. Analyseer bijdragende capaciteiten:
    1. Classificeer bijdragende capaciteiten en bepaal hun marktpositie.
    2. Rangschik bijdragende capaciteiten op hun verwachte verdiensten.
    3. Prioriteer de constructie van bijdragende capaciteiten.
  3. Construeer bijdragende capaciteiten:
    1. Verwerf bijdragende capaciteiten die nog niet operationeel zijn.
    2. Verfijn bijdragende capaciteiten die nog niet onderscheidend zijn.
    3. Veranker bijdragende capaciteiten die nog niet collectief zijn.

Inventariseer

Inventariseer bijdragende capaciteiten die je designorganisatie inzet in het werken met belanghebbenden (d.w.z. partijen die klanten, de business en bedrijfsvoering vertegenwoordigen). Analyseer hiertoe end-to-end processen binnen de applicatiedomeinen van je designorganisatie, waarbij je gebruikmaakt van functionele studiemodellen als referentiepunt.

Studiemodel van bedrijfsactiviteit
Studiemodel van bedrijfsactiviteit.
  • Voer een handeling uit
    • Percipieer een situatie
      • Registreer (bijv. zie, hoor, voel, ruik of proef)
      • Interpreteer (d.w.z. begrijp)
      • Evalueer (d.w.z. vergelijk met een doel)
    • Stel een doel
      • Formuleer
      • Overdenk (d.w.z. weeg voor- en nadelen af)
      • Aanvaard
    • Onderneem een actie
      • Definieer
      • Specificeer (d.w.z. visualiseer en detailleer)
      • Effectueer
  • Deel inhoud
    • Communiceer inhoud
      • Zend
      • Ontvang
    • Wissel inhoud uit
      • Informeer [over]
      • Antwoord [met]
    • Kom inhoud overeen (in een transactie; zie figuur hieronder)
      • Vraag
        • Verzoek
        • Aanvaard
      • Bied
        • Beloof
        • Verklaar
Studiemodel van transactie
Studiemodel van transactie.
  • Lever een dienst
    • Ontwikkel een dienst
      • Bedenk
      • Werk uit
      • Implementeer
    • Promoot een dienst
      • Introduceer
      • Positioneer
      • Bied aan
    • Lever een dienst op
      • Bereid voor
      • Voer uit*
      • Rond af
  • Beheer een activiteit
    • Bestuur een activiteit
    • Manage een activiteit
      • Plan
      • Realiseer
      • Evalueer
    • Beheers een activiteit
      • Stuur aan
      • Meet
      • Stuur bij

*) Stel (d.w.z. creëer, review en valideer) ontwerp op (zie figuur hieronder)

Studiemodel van ontwerp
Studiemodel van ontwerp.

Zoek

Zoek in de designmarkt naar bijdragende capaciteiten die je designorganisatie niet inzet.

  • Waarde vertalen naar de taal van belanghebbenden
  • Waarde meten naar de maatstaven van belanghebbenden
  • Waarde co-creëren samen met belanghebbenden

Plot

Bepaal de polariteit van het effect van bijdragende capaciteiten op de indicatoren voor ambitievervulling:

  • Positief
  • Neutraal (geen effect)
  • Negatief

Karakteriseer

Classificeer bijdragende capaciteiten naar de soort van inhoud:

Classificeer bijdragende capaciteiten ook naar de aard van de inhoud:

  • Kennis
    (indien expliciet, oftewel deze kan worden geformaliseerd als een theorie)
  • Ervaring
    (indien impliciet, oftewel deze kan worden beschreven als een casus maar niet geformaliseerd als een theorie)
  • Intuïtie
    (indien stilzwijgend, oftewel deze kan worden gedocumenteerd als een gedraging maar niet beschreven als een casus noch geformaliseerd als een theorie)
    • Instinct
      (indien aangeboren)
    • Verworvenheid
      (indien aangeleerd)

Bepaal de huidige marktpositie (d.w.z. het concurrentievoordeel) van bijdragende capaciteiten:

  • Gelijk voordeel
    • Niet schaars of lastig te krijgen in de designmarkt
  • Tijdelijk voordeel
    • Schaars of lastig te krijgen in de designmarkt
    • Niet moeilijk te kopiëren, na te doen of te vervangen in de designmarkt
  • Onbenut voordeel
    • Schaars of lastig te krijgen in de designmarkt
    • Moeilijk te kopiëren, na te doen of te vervangen in de designmarkt
    • Niet beschikbaar voor alle resources in je designorganisatie
  • Strategisch voordeel
    • Schaars of lastig te krijgen in je designmarkt
    • Moeilijk te kopiëren, na te doen of te vervangen in je designmarkt
    • Beschikbaar voor alle resources in je designorganisatie

Rangschik

Rangschik bijdragende capaciteiten op hun verwachte verdiensten voor verschillende aspecten van je designorganisatie.

Een radardiagram of spinnenwebdiagram kan handig zijn om een rangschikking te visualiseren.

Prioriteer

Bepaal prioriteiten voor de constructie van bijdragende capaciteiten in je designorganisatie, op basis van hun karakteristieken en rangschikking:

  • Nu (d.w.z. als eerste te doen)
  • Straks (d.w.z. als volgende te doen, na de eerste)
  • Later (d.w.z. te doen ergens na de volgende)

Verwerf

Verwerf bijdragende capaciteiten die nog niet operationeel zijn in je designorganisatie (ingeval van strategische wijzigingen, abrupte groei of prestatiekloven).

  • Raadpleeg en leer theorieën of bedenk verdedigbare stellingen
    (ingeval van kennis)
  • Raadpleeg en bestudeer casussen of voer experimenten uit
    (ingeval van ervaring)
  • Observeer en internaliseer gedragingen of ontwikkel gewoonten
    (ingeval van verworvenheid)
  • Rekruteer en werk nieuwe teamleden in
    (ingeval van instinct)

Verfijn

Specialiseer bijdragende capaciteiten die operationeel maar nog niet buitengewoon zijn (ingeval van ondermaatse prestaties, inefficiënties of een achterstand) en daardoor slechts een gelijk voordeel geven.

  • Substitueer
  • Combineer
  • Adapteer
  • Modificeer
  • Pivoteer
  • Elimineer
  • Rearrangeer

Fuseer bijdragende capaciteiten die operationeel en buitengewoon zijn maar slechts een tijdelijk voordeel geven (omdat ze gemakkelijk zijn te kopiëren, na te doen of te vervangen).

  • Breng samen
  • Verenig
  • Integreer

Veranker

Leg vast en deel bijdragende capaciteiten die operationeel en onderscheidend maar nog niet collectief zijn (ingeval van ongelijk verdeelde, gefragmenteerde of kwetsbare expertise) en daardoor slechts een onbenut voordeel geven.

  • Documenteer, onderwijs en leer theorieën
    (ingeval van kennis)
  • Documenteer, presenteer en bestudeer casussen
    (ingeval van ervaring)
  • Documenteer, vertoon en internaliseer gedragingen
    (ingeval van verworvenheid)
  • Rekruteer en werk nieuwe teamleden in
    (ingeval van instinct)

Afrondingsfase

De stappen in de afrondingsfase van IAC richten zich op evaluatie van de vervulling van je ambitie:

  1. Beoordeel de uitkomst van het vervullen van je ambitie.
  2. Onderzoek oorzaken van deze uitkomst.
  3. Besluit over de volgende zet om je ambitie te vervullen.

Beoordeel

Bepaal de uitkomst van de vervulling van je ambitie.

  • Succes: volledige realisatie
  • Tekortkoming: gedeeltelijke realisatie
  • Falen: geen realisatie

Onderzoek

Bepaal de oorzaken van deze uitkomst.

  1. Genereer hypotheses
  2. Test hypotheses
  3. Bevestig hypotheses

Besluit

Besluit over de volgende zet om je ambitie te vervullen.

  • Hernieuwing
    (als de ambitie is vervuld)
  • Herhaling
    (als de ambitie niet is vervuld en nog steeds kan worden vervuld)
  • Herformulering
    (als de ambitie niet kan worden vervuld en moet worden aangepast)

IAC-handboek: Voorbeelden van concepten

In deze sectie vind je hieronder enkele voorbeelden van concepten. Ze stammen uit weten­schappelijke en professionele literatuur en praktische ervaring. We werken dit niet-uitputtende overzicht van tijd tot tijd bij.

Ontwikkeling

Strategie. Combineer schaal met wend­baar­heid. — David Butler & Linda Tischler

Systeem. Definieer een portfolio­strategie, identificeer hiaten en onvervulde of latente behoeften en definieer segmenten voor klanten en gebruikers. — McKinsey Design

Systeem. Definieer gekwantificeerde indicatoren, bouw een holistisch meet­systeem en definieer ondersteunende operationele indicatoren. — McKinsey Design

Systeem. Laad processen versneld op, versnel interne terug­koppelingen en verbeter de over­dracht. — Invision Inside Design

Systeem. Stel doelen, bepaal spel­regels en bied faciliteiten voor het produceren van kennis. — UNStudio

Systeem. Koester vertrouwen, geef je mensen constante ondersteuning en verander af en toe de alledaagse routines om positieve verrassingen te creëren. — User Experience

Promotie

Strategie. Vertegenwoordig ontwerp op het top­niveau van de organisatie, verbeter de ervaring van medewerkers met ontwerp en verspreid ontwerp­praktijken. — McKinsey Design

Strategie. Bouw je reputatie op, vind talent via je netwerk en zet een flexibele talent­pijplijn op. — Workable

Systeem. Beschrijf ontwerpwerk in termen van bedrijfs­doelen, verzamel bewijs van de resultaten van ontwerp en communiceer de bedrijfs­waarde van ontwerp. — BoagWorld

Systeem. Laat gewenst gedrag zien, bied motivatoren en herken en erken vertoond gedrag. — PositivePsychology

Levering

Strategie. Vertaal de bedrijfsvisie in tastbare doelen, stel de klant centraal, stimuleer samenwerking en handhaaf operationele uitmuntendheid—dit alles terwijl je de creatieve grenzen verlegt. — Aquent

Strategie. Vorm een multidisciplinair team, bevorder kennis­integratie en implementeer besluit­vorming door con­sen­sus. — Purdue University

Strategie. Laat mensen de toekomst verkennen, zich er vertrouwd mee maken en samenwerken om weerstand te overwinnen. — Livework

Strategie. Leef je in, definieer, bedenk, maak een prototype en test. — Stanford d.school

Strategie. Om een innovatieve uitkomst voor een complexe uitdaging te produceren, ga iteratief verkennen, definiëren, ontwikkelen en leveren. — the Design Council

Systeem. Verken gebruikers­belevingen, ontdek gebruikers­motieven en definieer gebruikers­eisen. — Interaction Design Foundation

Systeem. Herken en verwijder onnodig complexe inhoud, organiseer kennis en filter de inhoud. — UX Collective

Systeem. Breng ideeën tot wasdom door middel van een bouw-meet-leer terugkoppelingslus (Lean Startup). — Eric Ries

Achtergrond­informatie

Voorbereidingsfase

Om organisatieresultaten te beschrijven gebruikt IAC:

Voor omgevingsfactoren schrijft IAC de volgende analyses voor:

Om in te schatten of een ambitie kan worden vervuld gebruikt IAC design thinking zoals onder de aandacht gebracht door IDEO. Zie bijvoorbeeld UX Design Institute voor een uitleg met voorbeelden.

Uitvoeringsfase

IAC is gebaseerd op McKinsey’s vaardig­heden­strategie voor succes­volle product­ontwikkeling (2017).

Voor het modelleren van activiteiten benut IAC diverse studiemodellen:

Voor capaciteiten bevat IAC:

Overig

Zie definities voor een uitleg van in dit handboek gehanteerde begrippen. En hieronder staan links naar onze publicaties van ondersteunende expertise en achter­grond­kennis.